Eltra Bydgoszcz · 1923–obecnie (elektronika użytkowa do lat 90.)
Zakłady Radiowe Eltra (zał. 1923 jako fabryka Stefana Ciszewskiego)
Historia
Jedna z najstarszych polskich fabryk elektrotechnicznych — założona 1 marca 1923 w Bydgoszczy przez inż. Stefana Ciszewskiego. Przed wojną spółka akcyjna (1937), 526 pracowników (1939). Produkcję wznowiono wiosną 1946 na maszynach przejętych z Lipska w ramach reparacji. Od 1956 w przemyśle elektronicznym pod zjednoczeniem Unitra, pod nazwą Eltra.
W 1959 — MOT-59, pierwszy polski miniaturowy odbiornik tranzystorowy. W latach 60. Eltra stała się krajowym potentatem radioodbiorników przenośnych: Koliber, Izabella (pierwszy przenośny z UKF na polskim rynku), Laura. Milionowy odbiornik w 1968. Równolegle (licencja Isostat, 1968) produkcja przełączników i klawiatur — późniejsza główna specjalność i eksport. Radia produkowano do początku lat 90.; firma istnieje do dziś jako producent osprzętu.
Po latach 90.: marka Eltra w grupie Audiox
Produkcja radioodbiorników w bydgoskiej fabryce skończyła się na początku lat 90., ale nazwa Eltra nie zniknęła z rynku. ⭐ Marka należy dziś do Audiox s.c. — spółki powstałej w 2005 r., która wtedy przejęła ofertę audio na rynek polski i prowadzi ją do dziś (kilkadziesiąt pozycji, w tym modele z DAB+).
➡️ Odbiorniki z logo Eltry sprzed lat 90. i te współczesne to więc dwie różne rzeczy, choć marka jest ta sama i legalnie ciągła — nie „pożyczona".
Egzemplarz w zbiorze: „Lena 4" model 2010 (egz. 2026-087), datowany na nie wcześniej niż ~2005 — zgodnie zarówno z symbolem WEEE na tabliczce, jak i z rokiem powstania Audiox.
⚠️ Sprostowanie 12.09.2026. W pierwszej wersji tego akapitu napisałem, że marka Eltra jest używana „jako marka handlowa na wyrobie kogoś innego", a egzemplarz opisałem jako nie-wyrób Eltry. ⛔ To było błędne — Audiox nie jest obcą firmą, lecz grupą, do której Eltra należy. Poprawione; błąd wziął się z odczytania tabliczki bez sprawdzenia, czym jest Audiox.
⚠️ Wg źródeł sieciowych Audiox prowadzi głównie działalność handlową, więc logo Eltry na współczesnym odbiorniku nie przesądza o miejscu produkcji — ale to pytanie o fabrykę, nie o prawo do marki. 📌 do weryfikacji dokumentem: rok 2005 i struktura własnościowa pochodzą z artykułów branżowych i forów, czyli z dolnych pięter hierarchii źródeł tego katalogu.
Główne linie produktów
- pierwsze tranzystorówki: MOT-59, Eltra 3961 Ewa
- radia przenośne: Koliber (+ Koliber-2 MOT-611), Izabella, Laura, Ania, Marta (RM-409 „Marta automatic"), Dana MOT-728
- radiomagnetofony i eksport pod markami ITT/Nokia/Luxor (np. Beata R-501, Nokia RP-705)
- osprzęt: przełączniki, klawiatury (licencja Isostat)
Źródła
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Eltra
- https://www.oldradio.pl/index.php?view=article&id=40
- https://www.radiomuseum.org/dsp_hersteller_detail.cfm?company_id=8136
- https://unitraklub.pl (opisy: patrz
dane/unitraklub-opisy.tsv)
